مت یوگا مستقیم با دست، پا، عرق و کف زمین تماس دارد؛ بنابراین طبیعی است که بعد از مدتی گردوغبار، چربی پوست یا بوی نامطبوع روی آن باقی بماند. اما تمیز کردن مت به این معنی نیست که هر بار آن را زیر دوش ببریم یا با یک شوینده قوی بشوییم.
مهم‌ترین نکته این است که روش نظافت باید با جنس و دستور نگهداری همان مت هماهنگ باشد. روشی که برای یک مدل PVC مناسب است، ممکن است برای سطح یک مت PU انتخاب خوبی نباشد.
اگر هنوز با تفاوت جنس‌های مختلف آشنا نیستید، ابتدا مقاله جنس مت یوگا؛ TPE، PVC، لاستیک و PU چه تفاوتی دارند؟ را بخوانید. برای آشنایی کلی‌تر با این وسیله هم می‌توانید به راهنمای مت یوگا چیست؟ مراجعه کنید.
ثبت نام در کلاس‌های یوگا آسانا
هر چند وقت یک بار مت یوگا را تمیز کنیم؟
پاسخ ثابتی برای همه وجود ندارد.
اگر هفته‌ای یک یا دو بار در خانه تمرین آرام دارید، نیاز شما با کسی که هر روز وینیاسا تمرین می‌کند یا متش را روی کف استودیو پهن می‌کند یکسان نیست.
به‌طور کلی می‌توانید این شرایط را در نظر بگیرید:
بعد از تمرین معمولی
اگر سطح مت خشک و نسبتاً تمیز است، یک پاک‌کردن سبک طبق دستور همان محصول کافی است.
بعد از تمرین پرتعریق
بهتر است عرق مدت زیادی روی سطح باقی نماند. در این شرایط مت را زودتر تمیز کنید و قبل از جمع کردن اجازه دهید کاملاً خشک شود.
بعد از استفاده در باشگاه یا استودیو
وقتی مت با کف فضای عمومی تماس دارد، تمیز کردن سطح بعد از تمرین اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
اگر در کلاس‌های حضوری تمرین می‌کنید، می‌توانید کلاس‌های یوگا آسانا را هم بررسی کنید؛ مخصوصاً اگر می‌خواهید درباره نحوه استفاده و نگهداری تجهیزات از مربی راهنمایی بگیرید.
روش ساده تمیز کردن مت بعد از تمرین
برای نظافت روزمره معمولاً لازم نیست کار پیچیده‌ای انجام دهید.
- اگر مو، پرز یا گردوغبار روی مت دیده می‌شود، ابتدا آن‌ها را بردارید.
- یک دستمال نرم و تمیز آماده کنید.
- براساس دستور سازنده، دستمال را کمی مرطوب کنید یا از محلول مجاز استفاده کنید.
- سطح مت را بدون فشار و ساییدن شدید پاک کنید.
- مت را باز بگذارید تا کاملاً خشک شود.
- فقط بعد از خشک شدن آن را رول کنید یا داخل کاور بگذارید.
یک نکته ساده اما مهم: مت نم‌دار را داخل کیف یا کاور نبندید. رطوبت محبوس‌شده می‌تواند باعث ایجاد بو و در بعضی موارد آسیب به سطح شود.
مت یوگا را با چه چیزی تمیز کنیم؟
برای بسیاری از مدلها، ساده‌ترین گزینه‌ها امن‌ترند:
- آب در حد کنترلشده
- دستمال نرم
- شوینده بسیار ملایم، فقط اگر برای آن مت مجاز باشد
- محلول مخصوص مت، اگر سازنده پیشنهاد کرده باشد
در مقابل، بهتر است بدون بررسی دستور محصول سراغ این مواد نروید:
- سفیدکننده
- شوینده‌های قوی
- حلال‌ها
- الکل روی سطوح حساس
- آب بسیار داغ
- محلول‌های روغنی غلیظ
گاهی مشکل این نیست که مت «کثیف» است؛ مشکل از باقی ماندن لایه شوینده روی سطح ایجاد می‌شود. به همین دلیل مصرف بیشتر شوینده الزاماً به معنی تمیزی بهتر نیست.
چگونه مت TPE را تمیز کنیم؟
TPE یکی از جنس‌های پرکاربرد در مت‌های یوگا است، اما همه مت‌های TPE دقیقاً ساختار یکسانی ندارند.
برای نظافت روزمره معمولاً بهتر است:
- ابتدا گردوغبار سطح برداشته شود.
- از یک دستمال نرم استفاده کنید.
- رطوبت بیش از حد ایجاد نکنید.
- مت را بعد از پاک کردن باز بگذارید.
- قبل از رول یا تا کردن از خشک شدن کامل مطمئن شوید.
اگر تولیدکننده برای مدل شما دستور خاصی داده، همان دستور در اولویت است.
برای مثال، اگر می‌خواهید مشخصات یک مدل TPE واقعی را ببینید، می‌توانید صفحه خرید مت یوگا TPE تاشو کاوردار را بررسی کنید.
چگونه مت PVC را بشوییم؟
بعضی مدلهای PVC امکان نظافت یا شست‌وشوی بیشتری دارند، اما این موضوع را نباید به تمام محصولات PVC تعمیم داد.
برای یک مت PVC بهتر است ابتدا مشخصات همان مدل را بررسی کنید:
- آیا سازنده قابلیت شستوشو را تأیید کرده؟
- آیا مت یک‌تکه است یا ساختار چندلایه دارد؟
- آیا دستور خاصی برای خشک کردن دارد؟
در فروشگاه آسانا، برای نمونه صفحه قیمت و خرید مت یوگا PVC تاشو ۴.۵ میلی‌متر قابلیت شست‌وشوی محصول را در مشخصات ذکر کرده است.
همین مثال نشان می‌دهد چرا بهتر است به‌جای نسخه یکسان برای همه متها، ویژگی همان محصول را بررسی کنیم.
مت PU را چگونه تمیز کنیم؟
سطح بعضی مت‌های PU نسبت به شوینده و اصطکاک حساس‌تر است. بنابراین در این مدلها معمولاً روش ملایم‌تر انتخاب امن‌تری است.
بهتر است:
- بافت سطح را با برس یا اسفنج زبر نسابید.
- از شوینده قوی استفاده نکنید.
- مت را بدون دلیل بیش از حد خیس نکنید.
- پس از تمیز کردن، زمان کافی برای خشک شدن بدهید.
اگر دستور سازنده با یک توصیه عمومی تفاوت دارد، همیشه دستور همان محصول را اجرا کنید.
تمیز کردن مت لاستیکی چه تفاوتی دارد؟
مت‌های لاستیکی یا دارای لایه لاستیکی معمولاً به مراقبت ملایم نیاز دارند.
چند نکته کاربردی:
- از گرمای زیاد دور نگه دارید.
- شوینده قوی استفاده نکنید.
- بعد از نظافت اجازه دهید در جریان هوا خشک شود.
- قبل از استفاده از محلول جدید، دستور سازنده را بررسی کنید.
اگر محصول از لاستیک طبیعی ساخته شده باشد، ترکیبات آن هم اهمیت دارد. برای مثال، فردی که حساسیت شناخته‌شده به لاتکس دارد بهتر است قبل از استفاده، ترکیبات مت را بررسی کند و در صورت نیاز با پزشک مشورت کند.
مقایسه سریع روش نگهداری جنس‌های مختلف
| جنس مت | روش پایه | نکته مهم |
| TPE | پاک کردن ملایم سطح | از رطوبت و شوینده بیش از حد پرهیز کنید |
| PVC | مطابق قابلیت شست‌وشوی همان مدل | مشخصات محصول را قبل از شستن کامل ببینید |
| PU | دستمال نرم و روش ملایم | سطح را نسابید و شوینده قوی استفاده نکنید |
| لاستیک | نظافت ملایم و خشک کردن کامل | از حرارت شدید دور نگه دارید |
دستور سازنده همیشه از توصیه عمومی مهم‌تر است.
اگر قابلیت نظافت یکی از معیارهای اصلی شما برای انتخاب مت است، می‌توانید مدلهای مختلف را در بخش خرید انواع مت یوگا مقایسه کنید.
آیا میتوان مت یوگا را داخل ماشین لباسشویی انداخت؟
به‌صورت پیش‌فرض، نه.
مگر اینکه سازنده همان مدل صریحاً شستوشو در ماشین را مجاز اعلام کرده باشد.
ماشین لباسشویی مت را در معرض چند عامل قرار می‌دهد:
- آب زیاد
- شوینده
- چرخش و فشار مکانیکی
- احتمال گرما
این ترکیب می‌تواند به ساختار یا سطح بعضی متها آسیب بزند.
پس حتی اگر مت کوچک یا تاشو است، قبل از انداختن آن در ماشین حتماً دستور محصول را بخوانید.
آیا میتوان مت را کاملاً داخل آب گذاشت؟
باز هم جواب به مدل بستگی دارد.
بعضی محصولات ممکن است قابلیت شست‌وشوی بیشتری داشته باشند و بعضی نه.
اگر مطمئن نیستید، خیساندن کامل مت روش خوبی برای آزمایش کردن نیست. پاک‌کردن کنترلشده سطح معمولاً گزینه محتاطانه‌تری است تا زمانی که دستور دقیق محصول را پیدا کنید.
مت یوگا را چگونه خشک کنیم؟
خشک کردن به‌اندازه شستن اهمیت دارد.
بهتر است مت را:
- در فضای دارای جریان هوا قرار دهید.
- باز بگذارید تا دو طرف کاملاً خشک شوند.
- در حالت مرطوب رول نکنید.
- روی بخاری یا کنار منبع حرارت شدید نگذارید.
- بدون بررسی دستور سازنده مدت طولانی زیر نور شدید آفتاب رها نکنید.
گاهی مت از روی سطح خشک به نظر می‌رسد ولی بخش‌هایی از آن هنوز نم دارد؛ مخصوصاً اگر جنس مت جذب بیشتری داشته باشد یا چندلایه باشد.
چرا مت بعد از شستن لیز می‌شود؟
اگر بعد از تمیز کردن احساس می‌کنید Grip مت کمتر شده، چند علت ممکن است داشته باشد:
شوینده روی سطح باقی مانده
استفاده بیش از حد از محلول می‌تواند یک لایه نازک روی مت باقی بگذارد.
محلول حاوی مواد روغنی بوده
بعضی محلول‌های خانگی می‌توانند سطح را لغزنده کنند.
مت هنوز کامل خشک نشده
رطوبت می‌تواند رفتار سطح را موقتاً تغییر دهد.
سطح مت آسیب دیده
شوینده قوی یا سایش زیاد ممکن است روی بافت سطح اثر بگذارد.
اگر لغزش مشکل اصلی شماست، مقاله چرا مت یوگا لیز می‌شود؟ می‌تواند کمک کند علت را دقیق‌تر پیدا کنید.
چگونه بوی بد مت یوگا را کمتر کنیم؟
بوی نامطبوع معمولاً با تمیز کردن منظم و خشک نگه داشتن مت بهتر کنترل می‌شود.
چند عادت ساده کمک‌کننده‌اند:
- مت عرق‌کرده را بلافاصله داخل کاور نگذارید.
- بعد از تمرین اجازه دهید هوا بخورد.
- سطح را متناسب با میزان استفاده تمیز کنید.
- مت را در محیط مرطوب نگهداری نکنید.
- کاور مت را هم هر از گاهی تمیز کنید.
نیازی نیست برای از بین بردن بو بلافاصله سراغ ترکیبات قوی بروید. بعضی از همین مواد ممکن است سطح مت را خراب کنند.
۸ اشتباه رایج هنگام شستن مت یوگا
۱. رول کردن مت خیس
یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای ایجاد بو و ماندن رطوبت.
۲. استفاده زیاد از شوینده
بیشتر همیشه بهتر نیست؛ باقی‌مانده شوینده ممکن است سطح را لیز کند.
۳. استفاده از سفیدکننده
ممکن است به رنگ یا ساختار سطح آسیب بزند.
۴. استفاده از یک محلول برای همه متها
TPE، PVC، PU و لاستیک رفتار یکسانی ندارند.
۵. ساییدن شدید مت
برس یا اسفنج زبر می‌تواند سطح بعضی مدلها را خراب کند.
۶. خشک کردن با حرارت مستقیم
قرار دادن مت روی بخاری یا نزدیک منبع گرمای شدید انتخاب خوبی نیست.
۷. گذاشتن طولانی زیر آفتاب
گرما و نور شدید ممکن است برای بعضی مواد مناسب نباشد.
۸. انداختن مت داخل ماشین لباسشویی بدون بررسی
اینکه مت قابل‌تا شدن است به معنی Machine Washable بودن آن نیست.
بین جلسات چگونه از مت نگهداری کنیم؟
نگهداری فقط به شستوشو محدود نیست.
برای افزایش طول عمر مت:
- فقط زمانی آن را جمع کنید که خشک است.
- در محیط خشک نگه دارید.
- وسیله سنگین برای مدت طولانی روی آن قرار ندهید.
- اگر مت رولی است، آن را بدون فشار اضافی رول کنید.
- اگر تاشو است، مطابق خطوط و ساختار خود محصول تا کنید.
- اجازه ندهید مدت زیادی در صندوق عقب داغ خودرو بماند.
اگر درباره انتخاب میان مدلهای تاشو و رولی مردد هستید، در مقاله مت یوگا تاشو یا رولی؟ این دو مدل را جداگانه مقایسه می‌کنیم.
تجربه مربی؛ یک روتین دو دقیقه‌ای بعد از تمرین
بهترین روش نگهداری معمولاً شست‌وشوی سنگین نیست؛ تمیز کردن کم اما منظم است.
بعد از تمرین می‌توانید یک روتین ساده داشته باشید:
۳۰ ثانیه اول: سطح مت را بررسی کنید؛ آیا عرق، مو یا گردوغبار روی آن مانده؟
یک دقیقه بعد: در صورت نیاز با روش مناسب همان جنس، سطح را پاک کنید.
۳۰ ثانیه آخر: مت را باز بگذارید تا هوا بخورد و خشک شود.
این کار معمولاً بهتر از آن است که چند هفته مت را تمیز نکنید و بعد برای جبران سراغ شوینده قوی بروید.
اگر مت را به کلاس می‌بریم چه؟
اگر مت شخصی‌تان مرتب بین خانه و کلاس جابه‌جا می‌شود، دو موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند:
تمیز بودن سطح مت و خشک بودن آن قبل از قرار گرفتن در کاور.
بعد از کلاس، به‌خصوص اگر تمرین پرتحرک بوده، مت را قبل از بستن بررسی کنید.
اگر تازه تمرین را شروع کرده‌اید و هنوز نمی‌دانید چه تجهیزاتی واقعاً برای کلاس لازم دارید، مقاله وسایل یوگا و تجهیزات یوگا می‌تواند نقطه شروع مناسبی باشد.
موقع انتخاب مت، نگهداری را هم در نظر بگیرید
گاهی موقع انتخاب مت فقط به ضخامت، رنگ یا Grip فکر می‌کنیم، اما نحوه نگهداری هم بخشی از تجربه واقعی استفاده از محصول است.
اگر هر روز تمرین می‌کنید و نمی‌خواهید زمان زیادی صرف نظافت کنید، بهتر است قبل از انتخاب مشخصات محصول را بخوانید و ببینید برای تمیز کردن آن چه روشی پیشنهاد شده است.
برای دیدن سایر تجهیزات هم فروشگاه لوازم ورزشی آسانا در دسترس است.
جمع‌بندی
برای تمیز کردن مت یوگا یک نسخه ثابت برای همه جنس‌ها وجود ندارد.
اول جنس و مشخصات محصول را بررسی کنید. بعد از یک روش ملایم شروع کنید، از شوینده قوی و خیساندن بدون دلیل پرهیز کنید و مهم‌تر از همه، اجازه دهید مت قبل از جمع شدن کاملاً خشک شود.
برای TPE، PVC، PU و لاستیک ممکن است جزئیات نگهداری متفاوت باشد. حتی دو محصول از یک جنس هم می‌توانند دستور متفاوتی داشته باشند.
اگر در مرحله انتخاب مت هستید، علاوه بر ضخامت و چسبندگی، حتماً قابلیت نظافت و روش نگهداری را هم در نظر بگیرید. می‌توانید در بخش خرید انواع مت یوگا مدلها را مقایسه کنید؛ برای نمونه، مشخصات مت TPE تاشو کاوردار و مت PVC تاشو ۴.۵ میلی‌متر دو مثال از محصولاتی هستند که می‌توانید اطلاعات نگهداری‌شان را در کنار سایر مشخصات بررسی کنید.
دیدگاهتان را بنویسید